Faydalı Bilgiler

 

Her enstrumanda oldugu gibi, gitarda da en onemli konu bilincli ve dengeli bir ses cikarmaktir. Fakat bizler daha gitari ilk elimize aldigimiz andan itibaren en az joe satriani veya al di meola kadar hizli calmak istedigimizden bu konuyu genellikle pas gecer veya cok yuzeysel bir sekilde gecistiririz. Evde saatin karsisinda saniyede kac nota basabildigimizi hesaplamaktan arta kalan vakitlerimizde diger gitaristlerin saniyede kac nota basabildigini arastiririz. Bir saniye icerisinde yapacak o kadar cok gitar numarasi vardir ki, bunlara vakit ayirmaktan sira bir turlu ton konusuna gelmez. Geldigi zaman da muzik magazasindan steve vai’in kullandigi gitarlar, pedallar alinir ve bu konu da boyle cozulur..

Ama ne yazik ki boyle olmuyormus ben de on sene sonra anladim. Sadece begendiginiz bir gitaristin kullandigi ekipmanin aynisini kullanarak iyi bir gitar tonu elde edemezsiniz. Oncelikli olarak enstrumandan yalin haliyle istediginiz sesi cikartabiliyor olmaniz gerek. Yani herhangi bir amplikasyona girmeden gitari caldiginiz vakit cikan ses sizi tatmin etmeli. Ses ilk kaynagindan tam da istediginiz gibi cikmali.

Akustik veya Elektrik gitar farketmez, elektronik destek almadan once enstrumanin kendisinden istedigimiz sesi cikartabilmeliyiz. Peki burda tonu etkileyecek faktorler nelerdir?

-Gitarin yapisi
-Teller, Tel boyu ve sap ayari
-Pena
-Elleriniz ve Dokunusunuz

Once enstrumanimizla barisik olmaliyiz, enstrumanimizla vakit gecirmekten hoslanmaliyiz, en basit melodiyi caldigimiz vakit bile cikan sesler bizi cok mutlu etmeli ki calarken sikilmamali aksine cok eglenmeliyiz. Ve bunu ancak enstrumanimizi gercekten taniyarak, nasil bir ses cikarmak istedigimiz uzerine dusunerek ve bilincli bir sekilde evde calisarak yapabiliriz.

Gitarda bilincli ve dengeli bir ton konusunu kisaca yukardaki maddeler uzerinden aciklayacak olursak eger:

1- Gitarin Yapisi:

Calacaginiz gitari iyi secmelisiniz, oncelikle bos bir kasa mi yoksa dolu bir kasa mi istiyorsunuz buna deneyerek karar vermelisiniz. Nasil bir agactan yapildigi ve agirligi da sesi etkileyecektir. Gitarin manyetikleri elektronik hususta sesi en cok etkileyen malzemelerdendir fakat, daha is buraya gelmeden kucagimiza aldigimiz gitarin yapisi itibariyle istedigimiz sese hizmet etmesi gerekir. Ve bakimli olmasi gerekir.

2- Teller:

Tellerde en cok dikkat edilmesi gereken, nasil bir kalinlikta tel kullanmak istedigimiz. Buna da gene deneyerek kendimiz karar vermeliyiz. Ayrica ayni kalinlikta olsa da farkli yapiya sahip de bircok tel var. Kimisi sarimli, kimisi sarimsiz, kimisinin icinde ipek var, kimisinin icinde baska bir madde var, kimisinin sol teli sargili kimisinde degil vs. Ayrica tellerin klavye ile olan uzakligi da tansiyonu ve cikan sesi etkiler.

– Tel Boyu ve Sap Ayari:

Tel boyu da gitardan gitara degisebilir ve sesi de oldukca etkiler. Tel boyu kopruyle esik arasindaki uzunluktur. Bazi gitarlarda 640 mm, bazi gitarlarda 670 mm, veya baska bir boyda olabilir. Onemli olan bu uzunlugu altin orana gore notalar dogru cikacak bir sekilde bolup perde yerlerini tespit etmektir. Yani bazi gitarlarda birinci perde ile ikinci perde arasi 2 cm iken bazilarinda 2.5 olabilir, bu da telin salinimini ve cikan sesi etkiler. Ornegin Gibson Les Paul tel boyu uzunlugu ile Fender Stratocaster tel boyu uzunlugu farklidir. Ayrica sapin acisina gore tellerin perdelerle olan mesafesi de gitarin farkli bolgelerinde farkli dinamikte sesler cikmasini saglayacaktir.

3- Pena:

Kullandiginiz pena’nin hangi malzemeden yapildigi, kalinligi, bicimi, buyuklugu hem rahat etmeniz hem de cikartacaginiz ses acisindan en onemli konulardan biridir. Penayi nasil bir aciyla, kopruden ne kadar uzaklikta tuttugunuz da cok etkiler tonu. Bu konuda tek bir dogru olmadigi gibi uzerine cok dusunulmesi gereken bir konudur. Kimi gitarist istedigi tonu yumusak bir penayla elde ederken kimisi tercihine gore daha kalin bir penayi tercih edebilir. Dinleyip begendigimiz hemen hemen her gitarist kendisine gore farkli bir pena ve pena teknigiyle calar.

4- Eller:

Gitara dokundugunuz elleriniz de sesi etkiler, eger gitari pena kullanmadan caliyorsaniz, tirnaklariniz veya parmaklarinizi kullanirsiniz ve burda da oldukca farkli secenekler ortaya cikar, farkli tinilar yakalanir. Ornegin Wes Montgomery tellere nasir tutmus bas parmagiyla sadece alt vuruslar yaparak dokunur, Mark Knopfler parmaklariyle telleri cekerek calar. Nelson Veras tirnaklariyla calar.

Gitarimizi, kullanacaksak penamizi ve telleri kendimize gore secip, gitarin butun ayarlarini istedigimiz gibi yapip, daha sonra calacagimiz zaman da tellere dokundugumuz zaman her seferinde ne sertlikte veya yumusaklikta dokunmamiz gerektigine konsantre olmaliyiz iyi bir ton icin. Gitardan cikardigimiz sesi iyi anlayabilmek icin bence uzun sesler ve yavas melodiler calip cikan sesin bizi tatmin edip etmedigine bakmaliyiz. Bu isin tek bir dogrusu yoktur fakat daha onceden denenmis ve tasdiklenmis yontemler cok fazla oldugu icin begendigimiz gitaristlerden de faydalanmakta ben cok fayda goruyorum. Enstrumanimizdan en yalin haliyle istedigimiz sesi cikartirsak onun uzerine ekleyecegimiz, manyetik, amplikasyon, ve efekt cihazlari cok daha verimli bir ses cikartmamiza olanak saglar.

Unutmayalim ki begendigimiz bir cok iyi gitarist eline aldigi ucuz fakat istedigi tona hizmet edecek ekipmanla da harika sesler cikartabiliyor. Is once beyinde basliyor..

Sevgiyle

Bilal Karaman

15/02/2011